Forma medytacyjna według tantry Guhjasamadży

Tantry Jogi Najwyższej (sanskryt Anuttara Yoga Tantra) są najbardziej zaawansowanymi tantrami Wadżrajany z punktu widzenia szkół buddyzmu tybetańskiego Sakja, Kagyu, Gelug Nauki te przekazywane były w nieprzerwanej linii od indyjskich joginów i jogiń Naropa, Lalita Wadżra, Wirupa, Niguma, Luipa i innych. W szkole Nyingma ekwiwalentem tej klasy tantr są tantry wewnętrzne: Mahajoga, Anujoga i Atijoga inaczej zwana dzogczen. Tantry te umożliwiają osiągnięcie oświecenia, wg buddyzmu, niezwykle szybko i efektywnie, nawet w ciągu życia osoby je praktykującej.

Ogólnie wg Sakja, Kagyu, Gelug, wyróżnia się 4 klasy tantr: (1) tantry Krija, (2) tantry Carya, (3) tantry Jogi i (4) tantry Jogi Najwyższej.

Ogólnie we wszystkich tych klasach tantr kultywuje się w praktyce cztery rodzaje czystości: (1) czyste formy, tzn. Jidamy, (2) czyste miejsce, tzn. Mandala, tzw. pałac Jidama z otoczeniem, (3) czyste doznawanie, doświadczanie błogości i pustości (Sunjata), (4) czyste aktywności, nieograniczone, dla pożytku wszystkich istot.

Ważne jest utrzymywanie właściwego poglądu opartego zarówno początkowo na teorii, jak i ostatecznie na bezpośrednim doświadczeniu pochodzącym z praktyki. W tym celu w praktyce tantr wspomaga się poglądami Mahajany na temat natury rzeczywistości wg szkoły Czittamatra i podszkół Madhjamaki. Niemniej istotne jest posiadanie drugiej cechy Mahajany czyli miłującej dobroci Bodhiczitta w celu osiągnięcie doskonałego oświecenia poprzez praktykę tantryczną dla pożytku wszystkich czujących istot. Te dwie cechy Mahajany są tym, co odróżnia tantrę buddyjską od hinduistycznej.

W naukach tantr Jogi Najwyższej umysł i ciało nie traktuje się osobno, ale w odróżnieniu od innych klas tantr, pracuje się z nimi poprzez subtelną sieć kanałów, wiatrów i esencji poruszającymi się w ciele stopniowo "budując" sobie dostęp do natury umysłu.

Wyróżnia się dwie fazy praktyki tantr Jogi Najwyższej:

1. fazę budującą (tyb. bskyed -rim-wym czie rim), gdzie praktykuje się równocześnie wizualizacje nad Indywidualną Formą Medytacyjną (tyb. Jidam) i jego mandalą z medytacją na "pustość" jej istnienia Sunjata, przygotowując do pracy z kanałami, wiatrami i esencjami w fazie spełniającej,
2. fazę spełniającą (tyb. rdzogs rim -wym. Dzogrim), gdzie poprez biegłość w praktyce nad Jidamem i odpowiednie ćwiczenia jogiczne (pracując z subtelnymi kanałami, wiatrami i esencjami) doświadcza się zjednoczenie Przejrzystego Światła z Ciałem Iluzorycznym, co jest równoznaczne z urzeczywistnieniem Mahamudry Tantr.

Istotne w tym podejściu jest to, że każde ciało żywej istoty, człowieka, posiada naturalnie również w sobie niewidoczny, subtelny system kanałów, którymi poruszają się poprzez subtelne wiatry odpowiednie subtelne esencje. Odpowiada to "pracy" umysłu, doświadczaniu rzeczywistości. Według teorii tantry Guhjasamadża najbardziej subtelny element tego całego systemu, jest tym co pozostaje po śmierci, zgodnie z prawem reinkarnacji, jako natura umysłu "Przejrzyste Światło" i powstaje z niej dzięki praktyce tantr "Iluzoryczne Ciało" (z najbardziej subtelnego fundamentalnego niezniszczalnego wiatru). Zrealizować to można jednak, jeżeli "przygotowało się" poprzez praktykę tantr za życia, uwzględniając subtelne stany medytacji i snu. Pod koniec życia praktykujący to przebywając w stanie "Przejrzyste światło" transformuje śmierć i dalej manifestuje "Iluzoryczne Ciało" w stanie Bardo, a ze stanu Bardo wybiera stosowne odrodzenie "Ciało Emanacji" dla pożytku czujących istot. Odpowiada to osiągnięciu Trzech Ciał Buddy według Mahajany, odpowiednio Dharmakaji, Sambhogakaji i Nirmanakaji. Powyższe podejście całkiem nieznane dla zachodniej i chińskiej nauki i medycyny, jest nauczane i praktykowane tylko poprzez tantry Jogi Najwyższej lub odpowiadające im praktyki w rdzogs-czen, wym. Dzogczen.

Rdzeniem tych nauk jest otrzymanie odpowiedniej inicjacji, przekazu, nauk i oddanie i zaufanie do autentycznego duchowego nauczyciela (tyb. Lama) i czyste przestrzeganie ślubowań Bodhisattwy i tantrycznych.

Wg teorii tantry Guhjasamadża, zwanej "Królem Tantr", fazę spełniającą można podzielić na 6 faz:

1. fizyczne odizolowanie
2. werbalne odizolowanie
3. mentalne odizolowanie
4. nieoczyszczone Ciało Iluzoryczne (ang. Illusory Body)
5. Przejrzyste Światło (ang. Clear Light)
6. zjednoczenie (Przejrzystego Światła z Ciałem Iluzorycznym) wymagające dalszej praktyki

Tantry Jogi Najwyższej wg szkoły Gelug dzieli się na 2 rodzaje tantr:

1. tantry ojcowskie, gdzie główny nacisk kładzie się na praktykowanie Iluzorycznego Ciała, np. Guhjasamadża i Wadżrabhajrawa,
2. tantry matczyne, np. Czakrasamwara, Hewadżra, Wadżrajogini, gdzie większy nacisk kładzie się na praktykę Przejrzystego Światła.

W tradycji Kagyu oprócz tego wyróżnia się również tantry niedualne, zaznaczając, że w niektórych tantrach równy nacisk kładzie się na Przejrzyste Światło jak i na Iluzoryczne Ciało, np. Hewadżra. Podobnie jest w szkole Sakja.

Tym niemniej ostatecznie wszystkie te tantry urzeczywistniają zjednoczenie Iluzorycznego Ciała z Przejrzystym Światłem w celu osiągnięcia oświecenia, tj. odpowiednio ciał Formy Buddy tj. Nirmanakaji i Sambhogakaji i Ciała Prawdy Buddy tj. Dharmakaji dla pożytku wszystkich czujących istot, patrz trzech ciał Buddy wg Mahajany. Wyjątkiem jest Kalaczakra, gdzie w tym celu osiąga się zjednoczenie Pustej Formy (ang. Devoid Form) z Przejrzystym Światłem.

W Ningma tantry tej klasy dzieli się na tantry Mahajogi, tantry Anujogi i tanry Atijogi (Dzogczen) podkreślając nacisk odpowiednio na etap tworzenia (tyb.bskyed-rim, wyb czie rim), spełnieniający (tyb. rdzogs- rim, wym dzogrim) z pracą nad kanałami, wiatrami i esencjami), i wynikowy rezultat (pracy w Dzogrim), tj. Dzogczen.

Bibliografia

• Jefrey Hopkins, Lati Rinpocze: "Śmierć, stan pośredni i odrodzenie w buddyzmie tybetańskim", Wydawnictwo A, 1999
• Sogyal Rinpocze, Tybetańska księga życia i umierania, Wydawnictwo Mandala, Warszawa 2005

Sprawdź również

• medycyna tybetańska
• proces umierania w teorii Wadżrajany

Linki zewnętrzne

• Jefrey Hopkins, Lati Rinpocze: „Śmierć, stan pośredni i odrodzenie w buddyzmie tybetańskim”, Wydawnictwo A, http://www.buddyzm.com.pl/ksiegarnia/ebook/008.pdf

• WPROWADZENIE DO KALACZAKRY, Czcigodny Dżhado Tulku Rinpocze, http://www.geocities.com/gelug_polska/text/jhado.tulku_poland.htm#paragraf_00

• Advanced Meditation – Tantra Teachings: http://www.berzinarchives.com/web/x/nav/n.html_590453507.html