Konstytucja (od łac. constituo,-ere - urządzać, ustanawiać, regulować) - akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.
W skład materii konstytucyjnej mogą wchodzić różne zagadnienia. Konstytucja może więc określać: podstawy ustroju społeczno - gospodarczego państwa, ponadto organizację, kompetencje i sposób powoływania najważniejszych organów państwowych, i podstawowe prawa, wolności i obowiązki obywatela.
Podręczniki prawnicze określają konstytucję jako ustawę zasadniczą charakteryzującą się specjalnym, wyjątkowym procederem jej zmieniania (wg art 235). Na straży konstytucji stoi głowa państwa, często nad jej przestrzeganiem czuwa specjalny trybunał. Konstytucja jest najwyższym aktem normatywnym. Za pierwszą historycznie uznaje się konstytucję USA (17 września 1787 r.). Za drugą na świecie, a pierwszą w Europie, uznaje się najczęściej polską Konstytucję 3 Maja z 1791 r. Należy zaznaczyć, że czasami za pierwszą na świecie i pierwszą w Europie uznawana jest Konstytucja Korsyki z 1755 r.
Inne znaczenia
Niektóre organizacje nazywają konstytucją główny zestaw reguł, którymi kierują się w działalności.
W Polsce w czasach do konstytucji 1791 roku określenie konstytucja sejmowa było synonimem zwykłej ustawy, gdyż sejm wydawał wówczas tzw. constitutiones, czyli konstytucje.
Klasyfikacja
Konstytucje można dowolnie klasyfikować. W doktrynie prawa konstytucyjnego najczęstsze klasyfikacje to podział ze względu na:
Dodatkowo stosuje się podział na konstytucje proste i złożone (gdy całość regulacji zawarta jest w jednej lub kilku ustawach).
Przykłady
Linki zewnętrzne
SEO Tools
SEO Tools
wymiana linkami
Klaus wierzy, że kryzys gazowy zostanie szybko rozwiązany
Prezydent Czech Vaclav Klaus wierzy, że sprawa kryzysu gazowego będzie "w miarę szybko rozwiązana". W jego opinii, powinno to się stać w ciągu kilku dni.
"Z Rosją należy rozmawiać na zasadzie »tough«, a nie »soft«"
Prezydent Lech Kaczyński przybył wieczorem do czeskiej Pragi. W planie kilkugodzinnej wizyty są rozmowy z prezydentem Vaclavem Klausem i premierem Mirkiem Topolankiem. Jednym z głównych tematów rozmów będzie sprawa kryzysu gazowego. - Z Rosją należy rozmawiać na zasadzie "tough", a nie "soft", bo to jest lepiej rozumiane - powiedział Lech Kaczyński.
Kraków przeciwko wojnie w Strefie Gazy
Ponad 100 osób, Polaków i Palestyńczyków, protestowało wieczorem na Rynku Głównym w Krakowie przeciwko izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy. Zebrani zapalili świece, aby uczcić ofiary konfliktu.
Szefowie Gazpromu i Naftohazu polecą negocjować do Soczi
Szefowie rosyjskiego Gazpromu i ukraińskiego Naftohazu, Aleksiej Miller i Ołeh Dubyna, z Brukseli razem polecą do Soczi, nad Morzem Czarnym - podała wieczorem agencja ITAR-TASS, powołując się na dobrze poinformowane źródło w stolicy Belgii.
Putin zadowolony ze współpracy z Polską
Premier Rosji Władimir Putin wyraził w czwartek zadowolenie ze stanu relacji z Polską w sferze tranzytu rosyjskiego gazu ziemnego do Europy Zachodniej.
Iran zakazuje ochotnikom-samobójcom wyjazdu do Izraela
Irański przywódca religijny ajatollah Ali Chamenei zakazał ochotnikom z tego kraju wyjazdów, by przeprowadzać samobójcze ataki bombowe przeciwko Izraelowi. Ostrzegł jednak, że Iran nie będzie szczędził wysiłków, żeby wspomóc Hamas w inny sposób.
Nie ma porozumienia ws. gazu - Gazprom odrzucił kompromis
Nie ma porozumienia Rosji z Ukrainą w sprawie wznowienia dostaw gazu do państw Wspólnoty. Komisarz do spraw energii Andries Piebalgs przyznał, że Unii nie udało się doprowadzić do załagodzenia sporu. Zaproponowany kompromis odrzucił Gazprom.
Premier: jest dobra strona kryzysu gazowego
- Być może kryzys będzie miał swoją dobrą stronę – uświadomi niektórym stolicom UE groźbę, jaką jest uzależnienie energetyczne od Rosji - powiedział po spotkaniu z premierami Grupy Wyszehradzkiej Donald Tusk.
Sprzeczne doniesienia z Brukseli - kłótnia o obserwatorów
Unia Europejska nie osiągnęła dotąd porozumienia z Rosją w sprawie przywrócenia dostaw rosyjskiego gazu przez Ukrainę - poinformował unijny komisarz ds. energii Andris Piebalgs.
Polska rodzina ewakuowana ze Strefy Gazy
Pięcioosobowa polska rodzina została ewakuowana ze Strefy Gazy - dowiedział się reporter RMF FM.
Ten artykuł dotyczy aktu prawnego. Sprawdź również: inne znaczenia tego słowa.