Indian Empire British Raj Indie Brytyjskie
← ← ← 1858-1947 → → → →
Flaga Indii Brytyjskich Godło Indii Brytyjskich
Hymn: God Save The King-Emperor
Państwo	Wielka Brytania
Język urzędowy	hindustani, angielski
Język używany	wiele języków
Stolica	Kalkuta 1858-1912 New Delhi 1912-1947
Ostatnia głowa państwa	cesarz Jerzy VI Windsor
Status terytorium	kolonia brytyjska
W jego imieniu	Ostatni wicekról Louis Mountbatten
Jednostka monetarna	rupia
Utworzenie	rozwiązanie Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej i koronacja królowej Wiktorii na cesarzową Indii 1858
Podział	na część hinduską i muzułmańską i nadanie im niepodległości jako dominia Indii i Pakistanu 1947
Religia dominująca	hinduizm, islam, buddyzm

Po przejęciu władzy na Półwyspie Indyjskim bezpośrednio przez parlament brytyjski, rząd brytyjskiego gubernatora-wicekróla zmuszony był do realizacji szerokich reform gospodarczych. Wydano szereg ustaw w zakresie socjalnych warunków pracy, m.in. wprowadzono w zakładach pracy jeden dzień w tygodniu wolny od pracy i zakaz zatrudniania dzieci poniżej dziewięciu lat. W odpowiedzi na liczne rozruchy w miastach i bunty chłopskie, wydane zostały ustawy ograniczające lichwę i możliwość usuwania chłopów z ziemi. Zrezygnowano też z zamiarów chrystianizacji miejscowej ludności.

Przeprowadzone zostały znaczące reformy w oświacie i nauce. Rozbudowano szkolnictwo, utworzono sieć gimnazjów z angielskim językiem nauczania, uniwersytety w Kalkucie, Madrasie i Bombaju. Równocześnie w Indiach rozpoczęły się przemiany struktur gospodarki feudalnej i manufakturowej na nowocześniejsze struktury gospodarki kapitalistycznej. Przystąpiono do budowy linii kolejowych i rozbudowy sieci drogowej na całym subkontynencie.

Miarą nowej polityki było utworzenie w 1885 r. Indyjskiego Kongresu Narodowego, ogólnokrajowej partii, głoszącej pokojowe przejęcie władzy, zaś w 1906 r. Wszechindyjskiej Ligi Muzułmańskiej, o podobnym programie działania. W tym też okresie wprowadzone zostały reformy konstytucyjne, znacznie rozszerzające udział lokalnych elit hinduskich w rządzeniu krajem. Równocześnie w pierwszych latach XX stulecia nastąpiło pełne scalanie wszystkich terytoriów Półwyspu Indyjskiego w jedno państwo Indie Brytyjskie.

Szereg pomniejszych księstw i krajów dobrowolnie oddawało się pod protektorat Brytyjczyków, niektóre z księstw były przez nich przejmowane, gdy lokalny maharadża nie miał naturalnego spadkobiercy, lub w drodze wykupu. W 1911 r. stolicą państwa ustanowiono Delhi, historyczną stolicę Wielkich Mogołów, i przyjęto język angielski jako urzędowy. W 1938 Indie Brytyjskie posiadały 1 005 miast, których ludność przekraczała 10 tys. mieszkańców (w tym: 3 miasta >0,5 mln osób i 35 miast w przedziale 0,1÷0,5 mln osób).

Zobacz:

• Nota historyczna Indii - Nota historyczna
• Brytyjscy władcy Indii