Dalajlama 

Obecny J.Ś. XIV Dalajlama Tenzin Gjatso
Obecny J.Ś. XIV Dalajlama Tenzin Gjatso

Dalajlama - przedstawiciel szkoły Gelug - jednej z czterech największych szkół buddyzmu tybetańskiego. Buddyści tybetańscy uważają Dalajlamę za manifestację bodhisattwy współczucia Awalokiteśwary, który odradza się aby udostępniać wyzwalające z cierpienia nauki innym czującym istotom.

Określenie Dalajlama pochodzi z połączenia słów ta-le (ocean) i bla-ma - lama. Tytuł dalajlamy nadał lamie Sonam Gjaco (bSod-nams-rgya-mtsho, Sönam Gjatso; 1543-1588), ówczesnemu przywódcy tybetańskiej tradycji buddyjskiej gelug, wódz Mongołów, Altan-chan podczas ich spotkania w 1578 roku. Tytuł ten miał oznaczać "lamę (o mądrości) jak ocean". Retrospektywnie tytułu tego używa się w odniesieniu do Gedun Druba (dGe-'dun-grup), czyli Dalajlamy I i Gedun Gjatso (dGe-'dun-rgya-mtsho), Dalajlamy II - poprzedzających Sonam Gjaco zwierzchników klasztoru Drepung, Sera i Taszilhunpo. Sami Tybetańczycy używają w odniesieniu do Dalajlamy (a często i innych najważniejszych inkarnacji tybetańskich - np. Karmapy) terminu Gjalła Rinpocze (rgyal-ba-rin-po-che) - Zwycięski Rinpocze.

Według buddyzmu tybetańskiego Dalajlama jest jednym z tulku - istot, które po śmierci świadomie wybierają swoje kolejne wcielenie. Dalajlamowie wielokrotnie przepowiadali za życia, gdzie narodzi się ich następna inkarnacja. Tym samym, zgodnie z tybetańskim światopoglądem, jest tylko jeden Dalajlama, a kolejne numery oznaczają jedynie kolejne wcielenia tej samej osoby. Dalajlamowie wraz z Panczenlamami stanowią najbardziej znaczącą historyczną linię przekazu nauk tantrycznych w szkole Gelug będąc sobie wzajemnie nauczycielami, mistrzami i wychowawcami w kolejnych odrodzeniach.

Lista Dalajlamów

Nr Tytuł Grafika Okres życia Okres sukcesji Język tybetański/Transliteracja Wyliego Transkrypcja Angielska wymowa
1.
Gendun Drup
1391–1474
?
དྒེ་འདུན་འགྲུབ་
dge ‘dun ‘grub
Gêdün Chub
Gedun Drub, Gedün Drup, Gendun Drup
2.
Gendun Gjatso
1475–1541
?
དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་
dge ‘dun rgya mtsho
Gêdün Gyaco
Gedün Gyatso, Gendün Gyatso
3.
Sonam Gjatso
1543–1588
1578–1588
བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་
bsod nams rgya mtsho
Soinam Gyaco
Sönam Gyatso
4.
Yonten Gjatso
1589–1616
?
ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་
yon tan rgya mtsho
Yoindain Gyaco
Yontan Gyatso
5.
Lobsang Gjatso
1617–1682
1642–1682
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་
blo bzang rgya mtsho
Lobsang Gyaco
Lobzang Gyatso, Lopsang Gyatso
6.
Tsangyang Gjatso
1683–1706
? –1706
ཚང་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་
tshang dbyangs rgya mtsho
Cangyang Gyaco
7.
Kelzang Gjatso
1708–1757
1751–1757
བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་
bskal bzang rgya mtsho
Gaisang Gyaco
Kelsang Gyatso, Kalsang Gyatso
8.
Jamphel Gjatso
1758–1804
1786–1804
བྱམས་སྤེལ་རྒྱ་མཚོ་
byams spel rgya mtsho
Qambê Gyaco
Jampel Gyatso, Jampal Gyatso
9.
Lungtok Gjatso
1806–1815
1808–1815
ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་
lung rtogs rgya mtsho
Lungdog Gyaco
Lungtog Gyatso
10.
Tsultrim Gjatso
1816–1837
?
ཚུལ་ཁྲིམ་རྒྱ་མཚོ་
tshul khrim rgya mtsho
Cüchim Gyaco
Tshültrim Gyatso
11.
Khendrup Gjatso
1838–1856
1844–1856
མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་
mkhas grub rgya mtsho
Kaichub Gyaco Kedrub Gyatso
12.
Trinley Gjatso
1857–1875
1895
འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་
‘phrin las rgya mtsho
Chinlai Gyaco
Trinle Gyatso
13.
Thubten Gjatso
1876–1933
? - 1933
ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་
thub bstan rgya mtsho
Tubdain Gyaco
Thubtan Gyatso, Thupten Gyatso
14.
Tenzin Gjatso
1935-
1950- (od 1959 na uchodźstwie)
བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་
bstan ‘dzin rgya mtsho
Dainzin Gyaco

Sprawdź również

system wymiany linków SEO Tools system wymiany linków SEO Tools wymiana linkami
Użytkownicy iPodów powodują 10 proc. wypadków
Użytkownicy iPodów są odpowiedzialni za prawie 10 procent niegroźnych wypadków ulicznych, z czego połowę powodują ludzie młodzi, nastolatkowie, a nawet dzieci.

Blondynka oskarża L'Oreal o zrujnowanie życia
Pewna blondynka z Connecticut twierdzi, że koncern kosmetyczny L’Oreal zrujnował jej życie towarzyskie, ponieważ po omyłkowym ufarbowaniu włosów na ciemny kolor doznała szoku i wpadła w depresję.

Nie może być w sądzie, bo uważa, że... nie żyje
Pewna mieszkanka Nowego Jorku oświadczyła, że nie może zasiadać na ławie przysięgłych w procesie mężczyzny oskarżonego o zabicie policjanta, ponieważ jest… ofiarą morderstwa.

Sfrustrowany kibic postanowił sprzedać lojalność
Ludzie na aukcjach internetowych próbowali sprzedać już prawie wszystko: dziewictwo, duszę, siebie jako przyjaciele i wiele innych "pomysłowych rzeczy". Do tej listy możemy teraz dopisać kolejną rzecz ze swery emocji i uczuć.

Inteligentni mężczyźni mają lepsze plemniki
Jakość spermy mężczyzny może mieć związek z jego inteligencją - informuje "New Scientist".

Jak książki mogą walczyć z otyłością
Książki promujące zdrowy styl życia mogą pomagać dzieciom w walce z nadwagą.

Po 40 latach małżeństwa przepiłowali dom na pół
Pewne małżeństwo z Kambodży postanowiło definitywnie zakończyć swój związek przepiłowując dom na pół.

Złodziej aresztowany z tomem "Boskiej Komedii"
Złodziej z tomem "Boskiej Komedii" Dantego wśród śrubokrętów i innych narzędzi, służących do włamań został aresztowany przez policję w Palermo - poinformowały w piątek włoskie media.

Psy w Moskwie mogą szczekać... o 2 godziny dłużej
Nie od 22.00 do 8.00, lecz od 23.00 do 7.00 obowiązuje zakaz szczekania dla psów w Moskwie. Dzięki wprowadzonym w czwartek zmianom czworonogi te mogą teraz szczekać o dwie godziny dłużej - informują rosyjskie media, zgodnie wskazując na niewykonalność zakazu.

Kobieta zmienia się w ciągu życia 26 razy
Przeciętna kobieta przechodzi gruntowną przemianę wizerunku 26 razy w trakcie całego swojego życia dostosowując się do różnych sytuacji życiowych: rodzicielstwa, rozstań, spotkań o pracę.