rok 1949 / MCMXLIX
XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1947 « 1948 « 1949 » 1950 » 1951
Wydarzenia w Polsce
- 1 stycznia
- w handlu spożywczym zniesiono system kartkowy (jednocześnie "w niektórych okręgach wprowadzono bony tłuszczowe dla świata pracy").
- komuniści rozpoczęli tworzenie Państwowych Gospodarstw Rolnych (PGR).
- 16 stycznia – rozwiązanie Bundu.
- 20 stycznia – na zjeździe literatów w Szczecinie przyjęto za obowiązujący w literaturze tzw. socrealizm (inne środowiska twórcze także przyjęły socrealizm: plastycy 12 lutego, aktorzy 18 czerwca, kompozytorzy 5 sierpnia, a filmowcy 19 listopada).
- 26 stycznia
- Biuro Polityczne KC PZPR powołało specjalną komisję międzyresortową do opracowania metodologii uderzenia w Kościół katolicki
- podpisanie układu o przyjaźni i współpracy z Rumunią.
- 4 lutego – Sejm uchwalił ustawę o Funduszu Wczasów Pracowniczych.
- 7 lutego – ukazał się pierwszy numer czasopisma młodzieżowego Świat Młodych.
- 12 lutego – utworzono Państwowe Gospodarstwa Rolne.
- 15 lutego – ukazało się pierwsze wydanie Gazety Krakowskiej.
- 7 kwietnia – ustawa o likwidacji analfabetyzmu.
- 27 kwietnia – ustawa o ustroju sądów powszechnych i postępowaniu karnym. Wprowadzenie ławników sądowych.
- 12 maja – przedzierając się przez okrążenie oddziałów NKWD zginął ppor. Anatol Radziwonik ps. Olech, ostatni dowódca zorganizowanych struktur polskiego podziemia niepodległościowego na ziemi nowogródzkiej.
- 12–13 maja – powstało Towarzystwo Przyjaciół Dzieci.
- 21 maja – kpt. Zdzisław Broński ps. Uskok, dowódca oddziałów partyzanckich Inspektoratu Lubelskiego WiN, kawaler Virtuti Militari, otoczony przez siły bezpieczeństwa popełnił samobójstwo.
- 1 czerwca – na II Kongresie Związków Zawodowych powołano Centralna Rada Związków Zawodowych.
- 5 czerwca – kpt. Emilia Malessa ps. Marysia, oficer AK, więziona przez UB od jesieni 1945, popełniła samobójstwo.
- 23 czerwca – rozpoczęto budowę Nowej Huty.
- 4 lipca – początek akcji przeglądu bibliotek (wykaz ksiąg "podlegających wycofaniu" obejmował: dzieła wszystkie 14 autorów, 457 tytułów indywidualnych i 61 zbiorowych, 563 książki dla dzieci).
- 11 lipca – Adam Doboszyński, znany działacz Stronnictwa Narodowego, w pokazowym procesie został skazany na karę śmierci.
- 14 lipca – prasa doniosła o cudzie w Lublinie (łzy na obrazie Matki Bożej), do miasta przybyły tysiące pielgrzymów, co zainicjowało antyreligijną kampanię z udziałem Związku Literatów Polskich.
- 22 lipca – oddano do użytku Trasę W-Z w Warszawie.
- 2 sierpnia – ustanowiono odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej i Order Sztandaru Pracy.
- 5 sierpnia – wydano dekret o ochronie wolności sumienia i wyznania.
- 20 sierpnia – Zdobysław Stawczyk ustanowił rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 21,2 s.
- 2 września – powołano Związek Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD) - kombatancką organizację, poza którą pozostawali żołnierze AK, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i więźniowie łagrów.
- 14 września – zostali rozstrzelani w krakowskim więzieniu: jezuita Władysław Gurgacz, Stefan Balicki i Stanisław Szajna (członkowie Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej).
- 15 września – rozpoczął się IV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.
- 30 września – rząd PRL zerwał stosunki dyplomatyczne z Jugosławią.
- 1 października – otwarto dla ruchu odbudowaną po zniszczeniach wojennych ulicę Nowy Świat w Warszawie.
- 1–2 października – pierwszy zjazd Związku Bojowników o Wolność i Demkorację - (ZBoWiD).
- 21 października – wodowano pierwszy zbudowany po wojnie w Polsce statek pełnomorski SS Sołdek.
- 26 października – dekret o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.
- 6 listopada – powołanie Konstantego Rokossowskiego na stanowisko ministra obrony narodowej i mianowanie na stopień Marszałka Polski.
- 11 listopada – na III Plenum KC PZPR wezwano do wzmożenia "czujności rewolucyjnej" (zapowiedź dalszej ofensywy ideologicznej władz komunistycznych).
- 27-29 listopada – kongres zjednoczeniowy ludowców. Powstało Zjednoczone Stronnictwo Ludowe - (ZSL).
- 30 listopada
- 1 grudnia – powstała Politechnika Białostocka.
- 15 grudnia – zakończono prace odwadniające na Żuławach Wiślanych zatopionych przez Niemców w 1945.
- Gdańsk – początek odbudowy Głównego Miasta.
Wydarzenia na świecie
Urodzili się
- 12 stycznia - Andrzej Zaucha, muzyk polski, jazzman, perkusista, piosenkarz (zm. 1991)
- 24 stycznia
- 30 stycznia - Leszek Bugajski, polski krytyk literacki, publicysta, redaktor
- 4 lutego - Krzysztof Zakrzewski, polski aktor
- 7 lutego – Grzegorz Kędzierski, polski scenarzysta, reżyser, operator filmowy i telewizyjny
- 17 lutego - Fred Frith, angielski i amerykański multiinstrumentalista, związany z zespołem Henry Cow, Massacre i awangardą
- 9 marca - Emma Popik, polska pisarka science fiction
- 16 marca - Victor Garber, amerykański aktor, znany z roli Thomasa Andrewsa w filmie Titanic
- 18 marca - Alex Higgins, uznany snookerzysta północnoirlandzki
- 21 marca - Włodzimierz Szaranowicz, polski dziennikarz i komentator sportowy
- 22 marca - Andrzej Szuba, polski poeta, tłumacz poezji amerykańskiej, brytyjskiej i irlandzkiej
- 26 marca - Patrick Süskind, niemiecki pisarz
- 27 marca - Krzysztof Wakuliński, polski aktor
- 28 marca - Peter Alltschekow, polityk niemiecki
- 3 kwietnia - Tadeusz Drozda, polski komik i satyryk, (prowadzący program Śmiechu Warte)
- 15 kwietnia - Aleksandra Ziółkowska-Boehm, polska pisarka
- 16 kwietnia - Tomasz Marzecki, polski aktor dubbingowy, lektor i narrator
- 19 kwietnia - Antoni Libera, polski pisarz, tłumacz, reżyser teatralny
- 20 kwietnia - Jessica Lange, amerykańska aktorka filmowa
- 1 maja - Ewa Florczak, polska aktorka
- 4 maja - Graham Swift, brytyjski pisarz
- 9 maja - Billy Joel, amerykański wokalista rockowy i kompozytor
- 25 maja - Michał Kurc, polski fotografik
- 26 maja
- 27 maja - Zbigniew Rybczyński, reżyser i operator filmowy, laureat Oskara w 1982
- 1 czerwca - Teresa Sawicka, polska aktorka
- 3 czerwca
- 5 czerwca - Ken Follett, walijski pisarz
- 13 czerwca - Simon Callow, angielski aktor (Cztery wesela i pogrzeb)
- 14 czerwca - Harry Turtledove, amerykański autor fantastyki
- 18 czerwca
- 20 czerwca - Lionel Richie, amerykański piosenkarz
- 22 czerwca-Meryl Streep,amerykańska aktorka filmowa i teatralna
- 29 czerwca - Piotr Bednarz, działacz opozycji w PRL-u (zm. 2009)
- 22 lipca
- 26 lipca - Roger Taylor, brytyjski perkusista i jeden z założycieli grupy Queen
- 29 lipca - Jerzy Bończak, polski aktor
- 12 sierpnia - Mark Knopfler, szkocki muzyk, założyciel Dire Straits
- 16 sierpnia - Scott Asheton, amerykański perkusista
- 18 sierpnia - Silas Warner, programista, autor gry Castle Wolfenstein
- 22 sierpnia
- 25 sierpnia
- 31 sierpnia - Mieczysław Hryniewicz, polski aktor
- 7 września - Gloria Gaynor, amerykańska piosenkarka
- 11 września - Ewa Szykulska, polska aktorka
- 16 września - Janusz Rewiński, polski aktor
- 23 września - Bruce Springsteen, amerykański muzyk rockowy
- 24 września - Pedro Almodóvar, hiszpański reżyser i scenarzysta, podwójny zdobywca Oscara
- 19 października - Stanisław Gądecki, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański
- 21 października - Beniamin Netanjahu, izraelski polityk
- 22 października - Arsène Wenger, francuski trener piłkarski
- 28 października - Edite Estrela, portugalska filolog, dziennikarka, polityk
- 2 listopada - Lois McMaster Bujold, amerykańska pisarka science-fiction i fantasy
- 4 grudnia - Jeff Bridges, aktor amerykański
- 9 grudnia - Eugenio Alliata, włoski archeolog i palestynolog
- 12 grudnia - Bill Nighy, brytyjski aktor
- 15 grudnia - Ewa Bartnik, polska profesor genetyki
- 15 grudnia - Don Johnson, aktor amerykański
- 17 grudnia - Sotiris Kaiafas, cypryjski piłkarz
- 17 grudnia - Paul Rodgers, muzyk brytyjski, wokalista zespołu Queen + Paul Rodgers
- 22 grudnia - Maurice Gibb, muzyk brytyjski, członek zespołu Bee Gees (zm. 2003) i jego brat Robin Gibb
Zmarli
- 11 marca – Henri Giraud, francuski generał, dowódca sił francuskich w operacji "Torch" w Afryce w czasie II wojny światowej (ur. 1879)
- 6 maja – Stanisław Grabski, polski ekonomista i socjolog (ur. 1871)
- 5 czerwca – Emilia Malessa, polska żołnierz, działaczka Armii Krajowej, powstaniec warszawski (ur. 1909)
- 10 czerwca – Sigrid Undset, norweska powieściopisarka (ur. 1882)
- 8 lipca – Zdzisław Eichler, polski artysta malarz (ur. 1883)
- 16 sierpnia – Margaret Mitchell, amerykańska pisarka (ur. 1900)
- 18 sierpnia – Paul Mares, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1900)
- 22 sierpnia – Joseph Wittig, niemiecki profesor teologii, filozof i pisarz (ur. 1879)
- 8 września – Richard Strauss, niemiecki kompozytor i dyrygent muzyki okresu późnego romantyzmu (ur. 1864)
- 29 października – Georgij Gurdżijew, ormiański mistyk (ur. ok. 1870)
- 15 listopada – Henryk Kon (Sawicki), polski adwokat żydowskiego pochodzenia (ur. 1868)
Nagrody Nobla
Sprawdź również
Święta ruchome
|
|